rise
/raɪz/To move upwards, to increase in amount or number, or to get up from a sitting or lying position.
Tiếng Việt
tăng lên / mọc / đứng dậy
rai-zờ
Phát âm giống 'rai' trong tiếng Việt nhưng kết thúc bằng âm 'z' nhẹ và kéo dài.
Di chuyển lên phía trên, tăng về số lượng hoặc giá trị, hoặc đứng dậy từ tư thế ngồi/nằm.
Meanings
13 meanings
1To come or go upwards; to reach a higher level or position.verbgeneral
Đi lên phía trên; đạt tới một mức độ hoặc vị trí cao hơn.
“The curtain rose to reveal an empty stage.”
“Bức màn kéo lên để lộ ra một sân khấu trống không.”
- The smoke rose high into the air.
- Mist was rising from the valley.
- The balloon rose slowly into the sky.
Dùng để chỉ sự chuyển động vật lý hướng lên trên. Lưu ý 'rise' là nội động từ, không có tân ngữ đi kèm.
2To increase in amount, number, value, or quality.verbfinance
Tăng lên về số lượng, giá trị hoặc chất lượng.
“Prices are still rising.”
“Giá cả vẫn đang tiếp tục tăng.”
- Interest rates are expected to rise next month.
- The temperature rose to 30 degrees.
- Unemployment has risen by 25,000 this month.
Đây là nghĩa phổ biến nhất trong các bài thi IELTS/TOEIC khi mô tả biểu đồ. Thường đi với trạng từ như 'sharply', 'steadily'.
3When the sun, moon, etc. appears above the horizon.verbdaily life
(Mặt trời, mặt trăng...) mọc lên trên đường chân trời.
“The sun rises in the east.”
“Mặt trời mọc ở hướng Đông.”
- The moon rose over the sea.
- By the time the sun rose, we were already on the road.
Trong tiếng Việt dùng từ 'mọc'. Trái nghĩa là 'set' (lặn).
4To get up from a lying, sitting, or kneeling position; to get out of bed.verbsocial
Đứng dậy từ tư thế nằm, ngồi hoặc quỳ; rời khỏi giường.
“She rose from her chair to greet us.”
“Cô ấy đứng dậy khỏi ghế để chào chúng tôi.”
- He rose early and went for a walk.
- The whole audience rose to applaud.
- She rose unsteadily to her feet.
Mang sắc thái trang trọng hơn 'get up'. Thường dùng trong văn chương hoặc bối cảnh lịch sự.
5To become more successful, important, or powerful.verbwork career
Trở nên thành công, quan trọng hoặc quyền lực hơn; thăng tiến.
“He rose quickly through the company ranks.”
“Anh ấy thăng tiến nhanh chóng trong các cấp bậc của công ty.”
- A rising young politician.
- She rose to the top of her profession.
- The team has risen to third place in the league.
Dùng để nói về sự nghiệp hoặc địa vị xã hội. Thường đi với giới từ 'through' hoặc 'to'.
6To begin to fight against a government, leader, or foreign army.verbpolitics
Bắt đầu chiến đấu chống lại chính phủ, nhà lãnh đạo hoặc quân đội nước ngoài; nổi dậy.
“The peasants rose in revolt.”
“Nông dân đã nổi dậy khởi nghĩa.”
- The citizens rose up against the dictator.
- They rose in arms to defend their country.
Thường dùng cấu trúc 'rise up' hoặc 'rise in revolt'. Nghĩa này rất phổ biến trong các văn bản lịch sử.
7When bread or cakes become larger and rounder because of yeast or baking powder.verbfood
(Bánh mì, bánh ngọt) nở ra do tác dụng của men hoặc bột nở.
“Leave the dough in a warm place to rise.”
“Để khối bột ở nơi ấm để nó nở ra.”
- The cake didn't rise properly.
- Check the bread to see if it has risen.
Thuật ngữ chuyên dụng trong nấu ăn (baking).
8To be able to deal with a difficult situation successfully.verbwork career
Có khả năng đối phó thành công với một tình huống khó khăn.
“We are confident that he will rise to the challenge.”
“Chúng tôi tin rằng anh ấy sẽ vượt qua được thử thách này.”
Đây là một idiom (thành ngữ) cao cấp. 'Rise to the occasion/challenge' có nghĩa là thể hiện tốt hơn bình thường trong tình huống khó.
9An increase in an amount, a number, or a level.nounfinance
Sự gia tăng về số lượng, con số hoặc mức độ.
“The industry is feeling the effects of recent price rises.”
“Ngành công nghiệp đang chịu ảnh hưởng từ những đợt tăng giá gần đây.”
- There has been a sharp rise in the cost of living.
- An alarming rise in violent crime.
- The rise in temperature was unexpected.
Thường dùng cấu trúc 'a rise in [something]'. Lưu ý phân biệt với 'raise' (thường là danh từ ở Mỹ cho việc tăng lương).
10An increase in the money you are paid for the work you do.nounwork career
Sự tăng lương.
“I'm going to ask for a rise.”
“Tôi định yêu cầu được tăng lương.”
- He got a 3% pay rise.
- The union is negotiating for a significant rise.
Ở Anh thường dùng 'pay rise', ở Mỹ thường dùng 'pay raise'.
11The act of becoming more important, successful, or powerful.nounpolitics
Sự thăng tiến, sự trỗi dậy hoặc trở nên quyền lực hơn.
“The film traces the rise of fascism in Europe.”
“Bộ phim theo dấu sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít ở Châu Âu.”
- Her meteoric rise to fame surprised everyone.
- The rise and fall of the Roman Empire.
Thường dùng để nói về một cá nhân, một đế chế hoặc một trào lưu.
12An area of land that slopes upwards.noungeneral
Một khu vực đất dốc lên; gò đất.
“The church was built at the top of a small rise.”
“Ngôi nhà thờ được xây trên đỉnh của một gò đất nhỏ.”
- They stood on a slight rise overlooking the valley.
- The ground has a gentle rise toward the forest.
Nghĩa này ít phổ biến hơn, thường dùng trong mô tả địa hình.
13The amount of material extending from waist to crotch in a pair of trousers.nouncasual
Độ dài từ thắt lưng đến đũng quần (đáy quần).
“These jeans have a low rise.”
“Chiếc quần jean này có phần đũng thấp (cạp trễ).”
- High-rise trousers are back in fashion.
- Check the rise before you buy the pants.
Đây là thuật ngữ chuyên ngành thời trang. 'High-rise' là cạp cao, 'low-rise' là cạp trễ.
Word bank
Grammar & forms
Grammar
- intransitive
- countable
- singular
Inflections
- third_person_singular
- rises
- past_simple
- rose
- past_participle
- risen
- present_participle
- rising
- plural
- rises
Usage patterns
- rise (from something) (to something)
- rise against somebody/something
- rise to the challenge/occasion
- a rise in something
- on the rise
- give rise to something
Avoid mistakes
Common mistakes
The prices have raised recently.
The prices have risen recently.
Use 'risen' (intransitive) when something goes up on its own. 'Raised' requires an object.
I rose my hand in class.
I raised my hand in class.
You must use 'raise' when you are lifting something up.
There was a big rise of unemployment.
There was a big rise in unemployment.
Use the preposition 'in' after 'rise' when referring to an increase in amount.
The sun is raising in the east.
The sun is rising in the east.
The sun 'rises' (intransitive).
He rise to the challenge.
He rose to the challenge.
The past tense of 'rise' is 'rose'.
Don't confuse with
- raise
to lift something or someone up (transitive)
“Please raise your hand if you have a question.”
Rise is intransitive (it happens by itself); Raise is transitive (you do it to something).
- arise
to happen or occur, especially of a problem or situation
“A new difficulty has arisen.”
Use 'arise' for abstract situations or problems, not physical movement.
Academic collocations
Words that pair with "rise" in formal and academic writing
- verb
- rise significantlyrise steadilyrise sharply
- adjective
- meteoric risesteady riseunprecedented rise
- noun
- rise in demandrise in temperaturerise of power
- preposition
- rise aboverise torise from
In context
Real-world examples
- daily life
The cost of living in Ho Chi Minh City continues to rise every year.
Chi phí sinh hoạt tại Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục tăng lên mỗi năm.
Phản ánh thực tế kinh tế tại các đô thị lớn ở Việt Nam.
- daily life
We need to rise early to visit the floating market before it gets too crowded.
Chúng ta cần dậy sớm để đi thăm chợ nổi trước khi quá đông đúc.
Các hoạt động giao thương truyền thống như chợ nổi ở miền Tây thường bắt đầu từ rất sớm (tờ mờ sáng).
- business
Vietnam has seen a rapid rise in its digital economy over the last decade.
Việt Nam đã chứng kiến sự trỗi dậy nhanh chóng của nền kinh tế số trong thập kỷ qua.
Nhấn mạnh vào sự phát triển công nghệ và kinh tế hiện nay của đất nước.
- academic
The sea levels are rising, threatening the Mekong Delta region.
Mực nước biển đang dâng cao, đe dọa khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Đây là vấn đề môi trường cấp bách và mang tính thời sự tại Việt Nam.
Notes for Vietnamese speakers
- Trong tiếng Việt, 'rise' có thể dịch theo nhiều cách tùy ngữ cảnh: 'mọc' (mặt trời), 'tăng' (giá cả), 'dâng' (nước lũ), hoặc 'đứng dậy' (vị thế/vật lý).
- Người Việt thường dùng 'tăng' nhiều nhất trong bối cảnh kinh tế, và 'trỗi dậy' trong bối cảnh lịch sử hoặc sự nghiệp thành công rực rỡ.
Etymology
From Old English rīsan, of Germanic origin; related to Dutch rijzen and German reisen (originally meaning ‘to set out on a journey’). The noun dates from the mid-16th century. Source: Oxford Dictionary of English Etymology.
Exam levels
IELTS
5.5
CEFR
B1
TOEIC
505-600
More in Vietnamese
- Từ điển Lạc Việt (Laban Dictionary)
Tra cứu nghĩa chi tiết và các cụm từ liên quan của 'rise'.
- TFlat Dictionary (Soha)
Cung cấp các ví dụ song ngữ Anh-Việt thực tế.