exploit

Lợi dụng một người hoặc một tình huống như một cơ hội để giành lợi thế cho bản thân, thường theo cách không công bằng.

“He exploited his father's name to get himself a job.”

“Anh ta đã lợi dụng danh tiếng của cha mình để xin việc.”

• He pursued his own interests, cynically exploiting his privileged position as trustee.
• They were hoping to exploit any weaknesses the other team might have.
• This legal loophole has been ruthlessly exploited by many unscrupulous investors.

Ở nghĩa này, 'exploit' mang nghĩa tiêu cực. Đừng nhầm lẫn với 'take advantage of' (có thể tích cực hoặc tiêu cực).

Bóc lột ai đó bằng cách bắt họ làm việc cực nhọc nhưng trả công không xứng đáng.

“What is being done to stop employers from exploiting young people?”

“Đang có những biện pháp gì để ngăn chặn giới chủ bóc lột người trẻ tuổi?”

• Laws exist to stop companies exploiting their employees.
• These unfortunate people have been ruthlessly exploited by human traffickers.

Đây là nghĩa phổ biến nhất trong các bài viết về quyền lao động. Tiếng Việt dùng từ 'bóc lột'.

Khai thác hoặc tận dụng tốt điều gì đó để đạt được càng nhiều lợi ích từ nó càng tốt.

“She fully exploits the humour of her role in the play.”

“Cô ấy khai thác triệt để tính hài hước trong vai diễn của mình trong vở kịch.”

• Birds exploit these wind patterns to the fullest.
• The team were quick to exploit their competitive advantage.
• The architect has cleverly exploited new materials and building techniques.

Nghĩa này mang tính tích cực, thường dùng trong nghệ thuật, thể thao hoặc chiến thuật.

Khai thác hoặc phát triển một nguồn tài nguyên hoặc một khu vực cho mục đích kinh doanh hoặc công nghiệp.

“No minerals have yet been exploited in Antarctica.”

“Chưa có loại khoáng sản nào được khai thác ở Nam Cực.”

• We need to make sure that we exploit our resources as fully as possible.
• The company is looking for new ways to exploit its intellectual property.

Dùng phổ biến trong địa chất, kinh tế và môi trường. Tương đương với 'khai thác' trong tiếng Việt.

Một hành động hoặc chuyến phiêu lưu dũng cảm, thú vị hoặc đáng chú ý.

“The daring exploits of Roman heroes are still studied today.”

“Những chiến tích táo bạo của các anh hùng La Mã vẫn được nghiên cứu cho đến ngày nay.”

• The newspaper published an account of his daredevil exploits.
• He is not content to limit himself to his exploits on the basketball court.

Ở dạng danh từ, 'exploit' thường được dùng ở số nhiều (exploits) để chỉ chiến công hoặc thành tích.

Một đoạn mã hoặc kỹ thuật phần mềm tận dụng lỗ hổng trong hệ thống máy tính cho mục đích xấu.

“Hackers used a known exploit to gain access to the database.”

“Các tin tặc đã sử dụng một lỗ hổng khai thác đã biết để truy cập vào cơ sở dữ liệu.”

• The security patch fixes a critical zero-day exploit.
• Cybercriminals are constantly developing new exploits for mobile devices.

Đây là thuật ngữ chuyên ngành CNTT, người Việt thường gọi trực tiếp là 'mã khai thác' hoặc 'exploit'.