theme

Đề tài hoặc ý tưởng chính trong một bài nói, tác phẩm viết hoặc tác phẩm nghệ thuật.

“The central theme of the novel is the struggle between good and evil.”

“Chủ đề trung tâm của cuốn tiểu thuyết là sự đấu tranh giữa cái thiện và cái ác.”

• He gave a talk on the theme of teenage unemployment.
• His later novels develop the theme of alienation.
• The play touches on universal themes of loss and grief.
• Several familiar themes emerged from the discussion.

Trong ngữ cảnh học thuật hoặc văn học, 'theme' thường sâu sắc hơn 'topic' (chỉ là tên gọi đề tài). Người Việt thường dịch cả hai là 'chủ đề', nhưng 'theme' nhấn mạnh vào thông điệp cốt lõi.

Một giai điệu ngắn được lặp lại hoặc phát triển trong một bản nhạc (chủ đề âm nhạc).

“The main theme is first played by the flutes.”

“Chủ đề chính lần đầu tiên được chơi bởi những chiếc sáo.”

• The trumpets' theme is then taken up by the rest of the orchestra.
• A simple four-note theme provides the basis for the entire symphony.

Trong âm nhạc cổ điển hoặc giao hưởng, 'theme' được hiểu là 'chủ đề âm nhạc' - một chuỗi nốt nhạc đặc trưng xuyên suốt tác phẩm.

Nhạc được phát ở đoạn đầu và đoạn kết của một bộ phim hoặc chương trình truyền hình (nhạc hiệu).

“Everyone knows the theme from ‘Star Wars’.”

“Mọi người đều biết nhạc hiệu của phim 'Chiến tranh giữa các vì sao'.”

• The show's opening theme is instantly recognizable.
• The movie features a haunting romantic theme.

Thường được gọi tắt là 'theme song' hoặc 'theme music'. Trong tiếng Việt hiện đại, giới trẻ thường dùng từ 'nhạc phim' hoặc 'OST' cho khái niệm này.

Một bài viết ngắn về một chủ đề cụ thể được thực hiện ở trường (bài tập làm văn).

“The students had to write a three-page theme on a historical event.”

“Học sinh phải viết một bài luận dài ba trang về một sự kiện lịch sử.”

• I spent all night working on my English theme.

Nghĩa này hiện nay khá cổ điển (old-fashioned). Ở Việt Nam, học sinh nên dùng 'essay' hoặc 'composition' để thay thế trong giao tiếp hiện đại.

Phần của câu hoặc mệnh đề chứa thông tin mà người đọc hoặc khán giả đã biết (đề ngữ).

“In the sentence 'The cat sat on the mat', 'The cat' is the theme.”

“Trong câu 'Con mèo ngồi trên tấm thảm', 'Con mèo' là đề ngữ.”

Đây là thuật ngữ chuyên ngành ngôn ngữ học, tương phản với 'rheme' (thuyết ngữ - phần cung cấp thông tin mới).

Một đơn vị tổ chức khu vực trong Đế quốc Byzantine (quân khu).

“The theme system allowed for local defense against invasions.”

“Hệ thống quân khu cho phép phòng thủ địa phương chống lại các cuộc xâm lược.”

Đây là thuật ngữ lịch sử chuyên biệt, hiếm khi gặp trong giao tiếp hàng ngày.

Được sử dụng để mô tả một địa điểm như quán rượu hoặc nhà hàng được thiết kế theo một chủ đề hoặc giai đoạn lịch sử cụ thể.

“We went to an 80s-style theme bar for her birthday.”

“Chúng tôi đã đến một quán bar theo phong cách những năm 80 nhân dịp sinh nhật cô ấy.”

• The town is famous for its massive theme park.
• They are opening a new Irish theme pub in the city center.

Khi dùng làm tính từ, 'theme' luôn đứng trước danh từ để chỉ một phong cách thiết kế đồng nhất (concept). Ví dụ: theme park (công viên giải trí theo chủ đề).

Thiết kế cái gì đó dựa trên một chủ đề cụ thể hoặc liên quan đến một địa điểm hoặc thời gian nhất định.

“The whole wedding was themed around a midsummer night’s dream.”

“Toàn bộ đám cưới được thiết kế theo chủ đề 'giấc mộng đêm hè'.”

• The attraction had been themed as a haunted mansion.
• You can theme a party up however you want.

Dạng động từ thường dùng ở thể bị động 'be themed' để mô tả phong cách của một sự kiện hoặc công trình.

Áp dụng một chủ đề (giao diện) cho phần mềm để thay đổi hình thức hoặc bố cục của nó.

“I themed my desktop to look like an old Macintosh.”

“Tôi đã đổi giao diện máy tính của mình trông giống như một chiếc Macintosh cũ.”

• Users can theme the interface using CSS.

Trong lĩnh vực CNTT tại Việt Nam, người dùng thường dùng từ mượn 'thay theme' hoặc 'cài theme' thay vì dịch sang tiếng Việt hoàn toàn.