exception

Một người hoặc vật không được bao gồm trong một phát biểu/nhận định chung.

“Most of the buildings in the town are modern, but the church is an exception.”

“Hầu hết các tòa nhà trong thị trấn đều hiện đại, nhưng nhà thờ là một ngoại lệ.”

• Most industries suffered badly in the recession, but there were a few notable exceptions.
• With a few exceptions, the songwriting is very good.
• There should be specific exceptions written into the plan.

Người Việt thường dùng 'ngoại lệ' cho cả người và vật. Cấu trúc 'with the exception of' tương đương với 'ngoại trừ' trong tiếng Việt.

Một thứ không tuân theo quy tắc hoặc quy luật thông thường.

“Good writing is unfortunately the exception rather than the rule.”

“Đáng tiếc là việc viết lách tốt thường là ngoại lệ chứ không phải là quy luật phổ biến.”

• Most of his family are sports enthusiasts, but he's the exception to the rule.
• Nowadays a job for life is very much the exception rather than the rule.
• There was an interesting exception to this general pattern.

Cụm từ 'exception to the rule' rất phổ biến trong học thuật để chỉ các trường hợp bất quy tắc, ví dụ như động từ bất quy tắc trong ngữ pháp.

Sự gián đoạn trong quá trình xử lý bình thường của một chương trình máy tính, thường do điều kiện lỗi gây ra.

“The system identifies the point in the program where the exception occurred.”

“Hệ thống xác định điểm trong chương trình nơi ngoại lệ (lỗi) đã xảy ra.”

• The program threw an exception when it tried to divide by zero.
• Exception handling is a critical part of robust software development.

Trong ngành CNTT tại Việt Nam, từ này thường được giữ nguyên là 'Exception' hoặc dịch là 'lỗi ngoại lệ'. Cụm 'Exception handling' dịch là 'xử lý ngoại lệ'.

Một rủi ro hoặc hạng mục không được bao gồm trong đơn bảo hiểm hoặc hợp đồng pháp lý.

“Medical insurance has more exceptions than most types of insurance.”

“Bảo hiểm y tế có nhiều điều khoản loại trừ (ngoại lệ) hơn hầu hết các loại bảo hiểm khác.”

• The condition covering cotton textiles was agreed as an exception to the general trade rules.
• There is a clause by which the grantor reserves something as an exception.

Trong ngữ cảnh pháp lý và bảo hiểm, 'exception' thường liên quan đến 'exclusion clauses' (điều khoản loại trừ). Cần lưu ý để không nhầm lẫn với sự miễn trừ trách nhiệm.

Sự phản đối hoặc cảm giác bị xúc phạm bởi điều gì đó.

“I take great exception to the fact that you told my wife before you told me.”

“Tôi thực sự phản đối việc anh nói với vợ tôi trước khi nói với tôi.”

• He took exception to the reviewer's comments about his last book.
• The lawyer filed a formal exception to the judge's ruling.

Cụm 'take exception to' là một cách nói trang trọng để thể hiện sự không hài lòng hoặc phản đối kịch liệt. Người Việt ít khi dùng trực dịch từ 'ngoại lệ' ở đây mà dùng 'phản đối'.